مانع نيست . پس ظاهر شد كه آنچه زنگ و چرك و كثافت گناهان باشد ، تا او را پاك نكنند و مثل معصوم ( ع ) نكنند ، شخص را به بهشت نبرند زيرا كه تا پاك نشود به مقام ربوبيّت و به درجهء ايجاد آنچه خواهد ، نرسد . پس اى عزيز تا زود است تو خود خود را به توبه و انابه پاك نما تا محتاج به پاك كردن بعد از مردن نباشى . بفهم آنچه گفتم كه در هيچ كتاب نخواهى و از هيچ واعظى نخواهى شنيد . الحمد لله و ذلك فضل اللّه يؤتيه من يشاء . تنبيه [ اوصاف اهل بهشت ] آنچه در اوصاف اهل بهشت در قرآن مجيد و احاديث وارد شده تفسير و بيان همه از آنچه گفتيم روشن است مثل وَ نَزَعْنا ما فِي صُدُورِهِمْ مِنْ غِلٍّ 21 و مثل الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَذْهَبَ عَنَّا الْحَزَنَ إِنَّ رَبَّنا لَغَفُورٌ شَكُورٌ الَّذِي أَحَلَّنا دارَ الْمُقامَةِ مِنْ فَضْلِهِ لا يَمَسُّنا فِيها نَصَبٌ وَ لا يَمَسُّنا فِيها لُغُوبٌ 22 و مثل وَ فِيها ما تَشْتَهِيهِ الْأَنْفُسُ وَ تَلَذُّ الْأَعْيُنُ 23 و هكذا . زيرا كه حيات اهل بهشت ذاتى است و الّا دائمى نبودى زيرا كه قسر و عرضى دائمى نشود و هر ما بالعرض بايد منتهى به ما بالذّات شود و زيرا كه هر چه خواهند ، به محض خواهش موجود شوند و به حركت نيست تا خسته و مانده شوند و اين است آنچه وارد شده در صفت بهشت كه چشم نديده و گوش نشنيده و به خاطر بشرى خطور نكرده . البته مقام امر و مقام ربوبيّت را ما ضعفاء كجا ديده‌ايم ؟ و ظاهر شد معنى اينكه دنيا جيفه است و اهلش كلاب يعنى دنيا اجسام و اعراض چندى است در خارج و اهل دنيا طالب آنها ، هر يك از ايشان مىخواهند كه او را به سوى خود كشند لهذا مدام در كشاكش و جدالند مانند كلاب بر سر جيفه و مردار ، به خلاف اهل آخرت كه طالب آخرت و مقام ربوبيّت‌اند و چشم از دنيا پوشيده‌اند كه ضرر به آخرت و به آن مقام دارد . و هر چند از اين مطالب معنى كُلُّ شَيْءٍ هالِكٌ إِلَّا وَجْهَهُ 24 ظاهر شد لكن خواستيم كه بعضى مطالب ديگر هم ذكر كنيم و در آخر ان شاء اللّه معنى آيه را ذكر كنيم . مطلب يازدهم اشاره به قوس نزول و صعود . بدان كه حكما را اعتقاد آن است كه اوّل ما خلق اللّه ، روحى است محض كه هيچ علاقه با جسم ندارد ، پس جميع كمالات او فعلى